Minder buitenspelen leidt tot een stortvloed aan problemen voor de 'binnenzitgeneratie'

© RTV Utrecht
Utrecht - Overgewicht, slechtziendheid, depressie en slapeloosheid: dat willen ouders natuurlijk niet voor hun kind. Toch lopen veel kinderen grote risico's om een simpele reden: ze spelen veel te weinig buiten.
Jantje Beton, een organisatie die zich inzet voor jeugdvoorzieningen in Nederland, trekt vandaag aan de bel: als er niets verandert, groeit de 'binnenzitgeneratie' op met een stortvloed aan problemen in de toekomst. "Risico's op lange termijn: overgewicht en daarmee hart en vaatziekten. En bijziendheid, dat kinderen eerder een bril nodig hebben", legt Anne-Marie Keuning, Jeugdarts GGD regio Utrecht uit.
Een verlaten speeltuin in de Utrechtse wijk Wilhelminapark illustreert het probleem. Er is maar liefst één opa met zijn kleinzoon te vinden op woensdagmiddag. Misschien zijn de scholen nog niet allemaal uit of doen de kinderen juist nu een middagslaapje. En het druilerige weer helpt ook niet mee.
Maar dat weerhoudt opa Gert niet van een bezoek aan de speeltuin. Hij herkent de problemen. "Kinderen gaan niet meer zo vanzelfsprekend de straat op, er moet altijd iemand mee. En dat gebeurt natuurlijk niet altijd, dus dan wordt het minder. Mensen zijn voorzichtiger. Ouders hebben minder tijd, werken allebei. Dus ja, dan gaat opa mee", zegt hij enthousiast tegen zijn kleinzoon.

Kinderen slapen beter

Buiten spelen heeft daarentegen juist veel positieve uitwerkingen. "Buiten spelen is goed voor botten, spieren en voor de motorische ontwikkeling. Kinderen krijgen wat vitamine D binnen. Daarnaast slapen kinderen ook vaak beter", legt Keuning uit.

"In 2022 was het al slecht gesteld met het aantal kinderen dat in hun vrije tijd elke dag buiten speelt zonder toezicht (slechts 25%)", zegt Jantje Beton. "In 2024 is dit aantal verder gedaald en daarmee gehalveerd (nog maar 13%). Het aantal kinderen dat nooit of nauwelijks buiten speelt in hun vrije tijd zonder een volwassene is in twee jaar tijd gegroeid met 60%. De helft van alle kinderen wil wel meer buitenspelen. Maar voor ouders is het gebrek aan speelplekken en sociale veiligheid vaker dan in 2022 reden om hun kind binnen te houden. Terwijl zij buitenspelen wél belangrijk vinden voor hun opgroeiende kind."

Jeugdarts Keuning verbaast zich ook een beetje over de lege speeltuin in Utrecht. "Misschien heeft dat wat met het weer te maken, maar dat hoeft helemaal geen reden te zijn om niet naar buiten te gaan. Sterker nog, vaak vinden jonge kinderen het heerlijk om in de regen buiten te spelen. Regenlaarsjes aan en lekker in de plassen stampen. Ook wij kunnen ons erop kleden. Want ook voor ons, de grote mensen, is buiten zijn gezond."
In 2017 heeft de Gezondheidsraad beweegnormen opgesteld. "Kinderen ouder dan vier moeten eigenlijk twee uur per dag bewegen, zoals rennen, buitenspelen, fietsen en daarnaast drie uur per week sporten. Uit onderzoek blijkt dat het voor veel kinderen moeilijk is om die beweegrichtlijnen te halen. Als kinderen lekker aan het kleuren zijn, of een boek aan het lezen zijn, is dat hartstikke goed, maar dat is niet bewegen", legt Keuning uit.
De jeugdarts heeft nog wel wat tips voor ouders. "De belangrijkste tip: geef het goede voorbeeld. Leg zelf je beeldscherm even weg en neem de kinderen mee naar buiten voor een wandeling naar de speeltuin, of doe iets anders leuks buiten. Een speurtocht of een buitenbingo bijvoorbeeld. Daar is een beeldscherm wel weer handig voor, want op internet zijn veel leuke ideeën te vinden hierover."