Netcongestie: elektrische auto's mogelijk helemaal niet meer opladen in Utrecht

Elektrische auto opladen
Elektrische auto opladen © RTV Utrecht / Marc van Rossum du Chattel
Utrecht - Als het aan diverse partijen in de gemeenteraad ligt wordt het gebruik van elektrische auto’s in Utrecht binnenkort voor een deel ook aan banden gelegd. Om netcongestie te voorkomen moeten alle laadpalen in de stad gedurende delen van de dag uitgeschakeld worden, zo is het idee. Wethouder Lot van Hooijdonk (GroenLinks) geeft aan dat het volledig afschakelen van alle gemeentelijke laadpalen tot de mogelijkheden behoort.
Utrecht kent al een milieuzone, dieselauto’s zijn in een deel van de stad niet meer welkom. De PvdA en de ChristenUnie pleiten er nu voor om het ook voor elektrische auto’s moeilijker te maken om door de stad te rijden. PvdA-commissielid Joachim Cornielje spreekt over radicale ideeën om netcongestie te lijf te gaan.
In een debat dat aan die zogenoemde netcongestie was gewijd gaf wethouder Lot van Hooijdonk aan dat netcongestie een serieus probleem is, waarvoor nog geen pasklare oplossingen beschikbaar zijn. Netgcongestie wil zeggen dat de vraag naar het transport van elektriciteit groter is dan de capaciteit. Soms is er sprake van te veel aanbod van stroom bijvoorbeeld als de zon uitbundig schijnt, maar vaker nog is de vraag groter dan dat het net aankan.

Huishoudens zonder stroom

Dat speelt op diverse gebieden. Het landelijke hoogspanningsnet kampt met problemen, maar ook op stedelijk niveau zit het net vol. Zo kunnen nieuwe bedrijven geen aansluiting meer krijgen voor krachtstroom. Van Hooijdonk gaf aan dat ook het laagspanningsnet met capaciteitsproblemen kampt. En dat is het net waar huishoudens op zijn aangesloten.
De problemen worden veroorzaakt door de energietransitie, de overgang van fossiele brandstoffen naar vernieuwbare energie. Die wordt vooral ingevuld door elektrificatie, in plaats van gas gebruikt men stroom. Door de oorlog in Oekraïne en de gestegen gasprijzen heeft die transitie een onverwachte impuls gekregen. Bij consumenten is de extra vraag naar stroom vooral ontstaan door warmtepompen, die gasverwarming vervangen, en door steeds meer auto’s die aan een laadpaal hangen.

Terugschroeven

Om de piek op te vangen wordt al geëxperimenteerd met het terugschroeven van het vermogen van de gemeentelijke laadpalen in de middag en vroege avond. Dat betekent dat het langer duurt voordat je auto is opgeladen. Voor de inwoners van de stad is dat meestal geen probleem, ze hebben de auto pas de volgende dag weer nodig. Maar voor bezoekers van de stad is dat wel een probleem, als die dezelfde middag nog terug naar huis moeten buiten de stad.
Van Hooijdonk overweegt inmiddels om de stroom niet terug te schroeven maar om de laadpalen helemaal uit te schakelen, tussen bijvoorbeeld vier uur en negen uur. Ze gaf aan nog na te denken om mensen in nood alsnog stroom te geven, maar dan tegen een fors hoger tarief. Ze krijgt van een deel van de gemeenteraad steun voor die plannen.
Ook schetste Van Hooijdonk een somber beeld voor de woningbouw. Volgens haar worden maar liefst 90% van de nieuwbouwprojecten, zoals in de Merwedekanaalzone bedreigd door netcongestie. De netbeheerders kunnen nieuwe wijken niet voorzien van stroom en daardoor dreigt de bouw van veel nieuwe woningen veel vertraging op te lopen.