Verdrijven de nieuwe regels klusjesmannen uit de binnenstad? 'Ik vind het niet fair'

© ANP
Utrecht - "Moet ik nu een grote Amerikaanse auto gaan kopen?" Dat vraagt een aannemer zich af na het nieuws dat alle nieuw aangeschafte bestelbussen in de binnenstad van Utrecht uitstootvrij moeten zijn vanaf 2025. "Ik vraag me af of ik die investering nog wel moet doen en of ik nog wel klussen aanneem in het centrum van Utrecht." De nieuwe regels voor bedrijfsvoertuigen in de binnenstad houdt de gemoederen onder ondernemers flink bezig. Waar sommigen de investering niet aan durven, zien anderen juist perspectief om zich duurzaam in de markt te zetten.
Als aannemer mag je tot 2028 nog wel met een redelijk nieuwe diesel of benzine bus de stad in, maar daarna is dat niet meer mogelijk. Dat zorgt voor onrust bij aannemers, timmermannen en andere klusbedrijven, vertelt een aannemer. "Hoor veel collega's zeggen: wij laten ze lekker schieten, die projecten in de stad Utrecht."
Aannemer Leroy Schoonderwoerd uit Maarssen voelt er nu nog weinig voor om een elektrische bus aan te schaffen. "Wij doen de meeste projecten in Stichtse Vecht en omgeving en ook in de binnenstad van Utrecht, maar we hebben net een nieuwe dieselbus aangeschaft. Die mag nog tot 2028 de binnenstad in. Een onderaannemer die voor ons werkt heeft wel net een elektrische bus aangeschaft, maar hij is er niet tevreden over."
"Wij hebben vier jaar geleden volop ingezet op waterstof", aldus Dik Raadgever van aannemersbedrijf Jos Scholman in Nieuwegein. Het bedrijf doet veel klussen in de binnenstad van Utrecht in de groenvoorziening en bijvoorbeeld ook werkzaamheden aan de riolering. "We hebben heel bewust gekozen voor waterstof, omdat we tegen de beschikbaarheid van stroom aanliepen."

Trekkracht van een elektrische bus

Aannemers geven aan dat een bestelbus veel kilo's moet kunnen trekken en die trekkracht heeft een elektrische bus niet. "Zo'n bus moet voor mij wel zo'n 700 kilo tot 1000 kilo kunnen dragen. Ik heb 2 kiepaanhangwagens om het bouwafval te kunnen wegbrengen, want anders moet ik een vergunning aanvragen voor een container", aldus timmerman Schoonderwoerd.

Het stadsbestuur van Utrecht wil de luchtkwaliteit in de stad verbeteren. In het programma ‘Utrecht kiest voor gezonde lucht’ is besloten om een nul-emissiezone in te voeren voor vrachtwagens en bedrijfsauto's. Dit type zwaar verkeer mag volgens het originele plan vanaf 1 januari 2025 niet meer de binnenstad in als ze rijden op diesel of benzine.

Bij dit plan liep de gemeente tegen een aantal praktische problemen aan. Zo is het voor lokale en kleine zelfstandige ondernemers, zoals markthandelaren en standplaatshouders, een behoorlijke investering om over te stappen op elektrisch rijden. Daarnaast is de druk op het elektriciteitsnet in de regio Utrecht groot. Om ondernemers tegemoet te komen is er een overgangsregeling. Dat betekent dat bestelbusjes op diesel en benzine tot 2028 in de binnenstad kunnen rijden en vrachtwagens tot 2030.

Daar denkt een andere aannemer net zo over. "Zo'n bus moet 3 ton kunnen trekken, dat kunnen ze niet, dus ja dan kan ik beter een RamVan of Landrover aanschaffen." Aannemers moeten bouwafval zelf afvoeren. Een containerbak kan niet meer in de binnenstad, omdat een vrachtwagen die moet afleveren en weer ophalen. En vrachtwagens mogen de binnenstad niet meer in. "Die aanhangers moesten we wel aanschaffen, omdat een containerbak in de binnenstad langs de grachten niet meer mag."
Aannemersbedrijf Jos Scholman is tevreden over zijn bussen die op waterstof rijden. Raadgever: "Zo'n 25 tot 30 procent van al onze voertuigen rijdt nu op waterstof en dat gaat goed. We kunnen tanken in Utrecht en natuurlijk ook bij ons eigen waterstoftankstation in Nieuwegein." Het bedrijf heeft ook nog dieselbusjes, maar wil die uiteindelijk wegdoen. "Je moet op èn èn inzetten. En op waterstof rijden en elektrisch. Vervolgens moet je elke keer weer kijken welk vervoersmiddel het meest geschikt is voor de klus die je hebt."

Een elektrische bus is vaak te kostbaar

Een andere aannemer uit Bilthoven, die liever anoniem wil blijven, twijfelt of hij de investering in een elektrische bus wel er uit haalt. "Slechts vijf procent van mijn werk is in de stad Utrecht en dan moet ik daar elektrisch voor gaan rijden? Ik ben geen klimaatontkenner, dus ik snap het beleid wel. Maar ik vind het niet fair. Ik rij rond de 5000 kilometer per jaar. En iedereen met een personenauto mag wel de binnenstad in. Ik weet niet of ik echt zo'n 'dikke Amerikaan' ga kopen, maar je moet wel iets."
Na wat rondbellen blijkt vooral dat kleinere bedrijven die gevestigd zijn in plaatsen rond de stad Utrecht tegen de investering opzien van een elektrische bus. Het is te duur in verhouding tot de hoeveelheid werk die ze hebben in de binnenstad. Grotere aannemersbedrijven zien minder bezwaren.
"Als we met z'n allen zeggen dat we iets aan het milieu willen doen dan moet je er iets voor over hebben. Ik begrijp wel dat het een grote investering is voor bedrijven, maar we merken dat klanten toch bereid zijn extra te betalen als de klus duurzamer wordt gedaan", aldus Raadgever van aannemersbedrijf Jos Scholman.
Veel aannemers werken veelal met onderaannemers zoals bijvoorbeeld een timmerman, een metselaar of een loodgieter. De aannemer uit De Bilt: "Ik werk heel veel met zzp'ers en die gaan echt niet zo'n investering doen. Dus moet ik bijvoorbeeld op zoek naar een nieuwe elektricien om mee te werken. Dan moet ik iemand zoeken die elektrisch rijdt. Ik weet dan dus niet hoe hij het werk doet, maar omdat hij elektrisch rijdt moet ik met hem in zee."
2028 wordt dus een cruciaal jaar. Pas dan, zegt een deel van de aannemers, gaan ze serieus nadenken of ze een elektrische bus aanschaffen voor klussen in de binnenstad van Utrecht.