Hoogtijdagen Airbnb voorbij in Utrecht: blijdschap in binnenstad, maar er klinkt ook kritiek

Toeristen met rolkoffers bij het Domplein in Utrecht.
Toeristen met rolkoffers bij het Domplein in Utrecht. © ANP
Utrecht - Je huis verhuren via Airbnb. Rond de Tour de France-start in 2015 en de jaren daarna nam dit een enorme vlucht in Utrecht. Maar de hoogtijdagen zijn voorbij. Het aantal aanbieders blijft fors dalen, mede door strengere regels en boetes. Dat blijkt uit de Airbnb Monitor.
Utrecht begon zes jaar geleden met het aan banden leggen van woningverhuur op vakantieplatforms. De gemeente wilde zo onder meer overlast (lawaai, gedrag, vuilnis) voorkomen, de woningvoorraad beschermen voor inwoners en oneerlijke concurrentie met hotels tegengegaan. Sinds 2021 is er een registratieplicht voor verhuurders. Ook mag een woning maximaal 60 dagen per jaar in de vakantieverhuur.

Aardig zakcentje

Airbnb-aanbieder Geert Engbers houdt zich naar eigen zeggen keurig aan de regels, maar plaatst ook kanttekeningen bij het Utrechtse beleid. "Ik heb nooit klachten gehad en wat ik doe is absoluut geen oneerlijke concurrentie."
Geert is bestuurslid bij de Host Club Utrecht, een belangenbehartiger van kleinschalige logiesaanbieders. Zijn nieuwbouwhuis in de buurt van station Overvecht verhuurt hij via Airbnb. Waarom? Een groot deel van de week zit hij bij zijn vriendin. Hij vindt het zonde om het huis in tijden van schaarste leeg te laten staan en een extra zakcentje kan hij wel gebruiken. "Mijn salaris stijgt niet meer. Dus ik dacht: ik ga dit eens proberen en wat bijverdienen."
Dat lukt heel aardig. Geert verhuurt zijn huis met drie woonlagen voor minimaal vijf dagen. Kosten: 195 euro per nacht. "Probeer maar eens een hotel met deze faciliteiten te vinden, waar je ook nog met een groep mensen kan verblijven", zegt de Utrechter.
Airbnb-verhuur kwam zeker tijdens de piekjaren voor corona steeds vaker negatief in het nieuws. Buurtbewoners waren klaar met overlastgevende huurders, roffelende rolkoffers en slingerend afval. "Maar dat is een Amsterdams probleem", zegt Geert. "In Utrecht speelt dat niet. De gemeente is te voorbarig geweest door de vergelijking met Amsterdam te maken." Het maximum aan verhuurdagen kan wat de Utrechter betreft omhoog van 60 naar 120.

De Airbnb-piek was in 2017. Toen stonden in Utrecht 2247 accommodaties te huur. In 2022 waren dat er nog 836, een daling van 12 procent ten opzichte van het jaar ervoor en het laagste aantal sinds het begin van de registratie in 2015. Ten opzichte van 2019, het laatste jaar voor corona, is de daling in 2022 ongeveer 60 procent.

Bron: Airbnb Monitor

Binnenstad

De meeste Airbnb's in Utrecht zijn te vinden in en rond het centrum. Egbert Wesselink van de stichting Binnenstad030 is blij met de strengere regels en de afname van aanbieders. "We hebben weliswaar niet hetzelfde soort toerisme als in Amsterdam, maar Utrecht heeft wel degelijk toerisme. Dat we het overlastniveau van Amsterdam nog niet hebben bereikt, vind ik geen goed argument. Dat is het voorbeeld van hoe het niet moet."
Het kernprobleem is volgens Wesselink dat woningen uit de voorraad worden onttrokken. "Ik heb ook weleens in een Airbnb gezeten in India. Maar daar verbleven we op de logeerkamer van een gezin, zoals Airbnb ooit was bedoeld. Het professioneel exploiteren van woningen is natuurlijk iets heel anders." Bovendien kan je als stad niet alles tegelijk willen, stelt Wesselink. "Je kan niet zeggen: we willen meer toerisme én meer huizen."
Ook ziet de binnenstadbewoner dat er een loopje wordt genomen met de regels. "Ik ken wel voorbeelden van mensen die een Airbnb hebben, maar er helemaal niet wonen. Of een woning die als onderdeel van een hotel wordt gebruikt. Dat wordt dan een B&B genoemd. Het is geen heel groot probleem en het heeft ook geen prioriteit bij toezicht en handhaving", denk ik.
© Gemeente Utrecht

Geen Superhost meer

Airbnb-verhuurders mogen hun woning maximaal 60 dagen per jaar verhuren. Dat lukt Geert makkelijk met zijn nieuwbouwhuis. Altijd is er wel belangstelling voor zijn woning in Overvecht. "Met een juiste prijsstelling kan dat, is mijn conclusie." Geert is wel zijn belangrijke Superhost-status bij Airbnb kwijt, want Superhosts moeten hun woning vaker dan 60 dagen per jaar verhuren.
Wat vindt de gemeente er zelf van? Toerisme mag groeien, maar geen andere functies verdringen zoals wonen. "De situatie lijkt nu blijvend veranderd", laat wethouder Susanne Schilderman weten. "Toeristische verhuur van woonruimte zien we als een welkome toevoeging op het reguliere Utrechtse verblijfsaanbod. Tegelijkertijd moet het passen binnen de afgesproken regels."

De strengere Airbnb-regels:

- Verplichte registratie sinds 1 juli 2021 voor aanbieders van gehele woning
- De verhuurder moet zijn ingeschreven op het adres van de woning
- Een melding per verhuring is sinds 1 juli 2022 verplicht
- Een maximum van 60 nachten verhuur per jaar
- Utrecht kan een digitaal platform een publicatieverbod opleggen bij het bereikte maximum van 60 nachten
- Verhuurverbod is mogelijk meer dan drie overtredingen binnen vijf jaar
- Bestuurlijke boetebedragen voor overtredingen van de verboden en verplichtingen uit de Huisvestingsverordening.