Klimaatprotest in Utrecht voor einde gaswinning, wat zijn de voors en tegens?

© ANP / Bewerking: RTV Utrecht
Utrecht - Klimaatactivisten protesteren vanmiddag in Utrecht tegen het klimaatbeleid. Dat doen ze bij het kantoor van Energie Beheer Nederland (EBN) dat volgens de demonstranten symbool staat voor gaswinning. Waarom houden de activisten EBN verantwoordelijk? En waarom kan het staatsbedrijf niet stoppen met boren? "De bakker kan nog niet van het gas af."
"Als wij de klimaatdoelen van Parijs willen halen, dan kunnen er geen nieuwe boringen bijkomen", stelt Guus Dix, lid van Scientist Rebellion. Hij doelt hierbij op nieuwe gasboringen in de Noordzee en de Waddenzee.
En dat is wat EBN volgens hem doet. EBN geeft grote fossiele bedrijven de opdracht om op nieuwe plekken in Nederland te boren naar gas. Woordvoerder Marcel Hoenderdos van EBN zegt: "Extinction Rebellion zegt: 'Stop met nieuwe boringen', en het is prima dat zij dat vinden. Maar wij volgen altijd de lijn van de overheid daarin."
XR verwacht honderden demonstranten op de stoep van EBN. "We staan in Utrecht omdat EBN nog steeds symbool staat voor gaswinning. Wij willen dat nieuwe fossiele winning op Nederlandse bodem stopt. Dat betekent dat we het ook met minder gas moeten doen", zegt Dix.

'Schoon gas bestaat niet'

Volgens EBN is het niet mogelijk om van de ene op de andere dag te stoppen met gas. Bovendien is de CO2-voetafdruk van buitenlands gas volgens EBN hoger dan gas uit eigen land. "De vraag naar gas neemt af en dat is fijn. En wij zullen nooit meer gas produceren dan er vraag is in Nederland."
Schoon gas bestaat niet, zegt Dix van Scientist Rebellion. "Er zijn mensen die zeggen dat gas uit de Noordzee minder vies is dan importeren uit Amerika. En daarom breiden wij de gaswinning uit. Maar dat werkt niet. Schoon gas bestaat niet." Hij stelt dat in Amerika hoe dan ook naar gas geboord zal worden, ook als Nederland zijn eigen gas wint. "Als wij hier blijven boren, gaat het gas uit Amerika naar een ander land."
In dat geval wordt er extra gas gewonnen, want Amerika blijft boren en in Nederland voegt daar extra boringen aan toe. Dix: "Uitbreiden van gaswinning kan nergens meer als we de klimaatdoelen van 2035 willen halen."

Direct stoppen met gas niet mogelijk

De Nederlandse overheid wil minder afhankelijk zijn van gas uit het buitenland. Maar volgens Dix is gaswinning op eigen bodem niet de oplossing: "We moeten niet alleen maar proberen om de bestaande vraag naar gas aan te vullen. Er zijn 170 grote bedrijven die heel veel gas gebruiken. Dat zijn pijnlijke keuzes, maar zijn al die bedrijven die veel gas gebruiken nodig?"
Die keuze kan de overheid niet maken. Een woordvoerder van demissionair klimaatminister Rob Jetten benadrukt dat het ministerie haar uiterste best doet. "We zijn heel hard bezig om het energiesysteem in Nederland CO2-vrij te maken. Want ons doel is ook om in 2035 een schoon systeem te hebben. We hebben altijd gezegd: gas is een transitiebrandstof en de bedoeling is ook dat we gas helemaal afbouwen. Maar dat kunnen we nu niet ineens doen. We hebben gas onder andere nodig om huizen te verwarmen."
Die gaswinning is volgens het ministerie dus nodig om uiteindelijk duurzamer te worden. "We hebben nieuwe winningen op korte termijn nodig, om op lange termijn te kunnen blijven voldoen aan de vraag. Een voorbeeld: grote bakkersbedrijven kunnen nu nog niet overschakelen op iets anders dan gas."
De demonstratie van XR en SR is vandaag om 12.00 uur bij EBN op de Daalsesingel in Utrecht. Er worden enkele honderden actievoerders verwacht. XR verwacht de weg ook te blokkeren.
EBN vindt het overigens prima dat er een demonstratie voor de deur van het bedrijf is. "De reden achter de demonstratie is dat zij zich zorgen maken om het klimaat. Dat snappen wij heel goed en die zorgen hebben wij ook." Het kantoor van EBN is zaterdag gesloten. Hoenderdos: "We wachten de demonstratie af en we kijken het met interesse aan."

Wat is EBN?

EBN is vijftig jaar geleden door de overheid opgericht om het energiebeleid van het ministerie van Economische Zaken en Klimaat uit te voeren. Het ministerie is ook de enige die aandeelhouder is in het bedrijf. Daarmee is EBN een zogenoemde staatsdeelneming. Het bedrijf is "namens de overheid verbonden aan alle gasprojecten in Nederland".

Wat is Scientist Rebellion?

Scientist Rebellion (SR) is een zusterorganisatie van de klimaatbeweging Extinction Rebellion (XR). Dix: "Mensen die als onderzoeker, wetenschapper of onderwijzer bij een universiteit werken en zich grote zorgen maken om de klimaatcrisis zijn hierbij aangesloten." XR roept wetenschappers op om mee de straat op te gaan, en niet alleen onderzoek te doen naar de klimaatcrisis.